?n theo

T?? nga?y t??p t??nh vi??t blog t?i th???ng coppy nh??ng ba?i vi??t cu?a ca?c ba?o va? blogs kha?c co? n??i dung mi?nh quan t?m v?? la?m ?e?p cho blog cu?a mi?nh. Di? nhi?n t??t ca? ca?c ba?i coppy ??y ???u kh?ng xin y? ki??n cu?a ta?c gia? ho??c ca?c ba?o co? ba?n quy??n. Du? v??y, t?i tin cu?ng ch??ng sao ca?, vi? blog cu?a t?i ch??ng m??y ai ?o?c, t?i l?u tr?? d???i da?ng du?ng la?m ta?i li??u ca? nh?n, kh?ng pha?i nh??m mu?c ?i?ch th?ng tin qua?ng ca?o.

cheap cialis online

M??t trong s?? nh??ng ta?c gia? t?i th???ng quan t?m la? nha? kinh t?? ho?c Ts. Ala Phan. ?ng th???ng vi??t nh??ng ba?i hay v?? kinh t?? th?? gi??i, ???c bi??t v?? kinh t?? Vi??t Nam. Nh??ng ba?i vi??t cu?a ?ng ch??a ???ng nhi??u th?ng tin va? th?? hi??n ki??n th??c r??t uy?n th?m. T?? c?? chi? kim, t?? ??ng sang t?y, t?? ch?u Phi ???n ch?u ?a?i D??ng ?ng ???u pha?n a?nh, ?a?nh gia? m??t ca?ch r??t t?? tin – th?? hi??n m??t con ng???i ?i nhi??u, ?o?c nhi??u, hi??u r??ng. Kh?? m??t n??i, kinh t?? th???ng ?i li??n v??i chi?nh tri?, vi? th?? ca?c ba?i vi??t v?? kinh t?? Vi??t Nam hi?nh nh? ngo?i bu?t cu?a ?ng kh?ng ????c pho?ng khoa?ng l??m, hay no?i ca?ch kha?c co?n bi? g???ng e?p ph??n na?o, ch?a da?m vi??t l?n nh??ng ?a?nh gia? th??c s?? cu?a ?ng. Du? bi? ha?n ch?? thi? nh??ng ba?i vi??t cu?a ?ng v??n cung c??p cho ???c gia? mu??n ti?m hi??u n??m b??t ti?nh hi?nh kinh t?? n???c nha? co? nhi??u th?ng tin v?? kinh t?? va? ph??n na?o hi??u ????c gu??ng ma?y xa? h??i, trong ?o? co? ca? nh?n mi?nh, ?ang pha?t tr??n nh? th?? na?o ? D???i ??y la? m??t ba?i vi??t cu?a Ala Phan mang n??i dung nh? v??y :

C?i g?i l? kinh t? Vi?t Nam?

T/S Alan Phan
Theo blog Alan
M?i tu?n t?i ??u nh?n v?i Email h?i sao b?c kh?ng vi?t b?i v? kinh t? Vi?t Nam? Nhi?u l? do; nh?ng c?c tr? l? c?a t?i l?i l?u ? l? c?c b?i vi?t v? kinh t? c?a t?i th?c ra c?ng kh?ng nhi?u ng??i ??c. Nh?ng b?i c?a kh?ch kh? n?i danh nh? anh Ph?m ?? Ch?, Ph?m Ch? D?ng???ng tr?n GNA c?ng c?ng chung s? ph?n h?m hiu. C? l? c?c Emails l? t? nh?ng d? lu?n vi?n h??ng d?n ch?ng t?i ra kh?i c?c b?i v? l?ch s? v? v?n ho? x? h?i th??ng li?n quan ch?t ??nh ??n ch?nh tr? g?y kh? ch?u cho c?c quan l?nh ??o?

D? th? n?o, c?ch ??y 2 n?m, t?i ?? c?m nh?n l? h? th?ng kinh t? c?a Vi?t Nam ?? bi?n th?i th?nh m?t s?n ch?i ho?n to?n do c?c ch?nh tr? gia ?i?u khi?n theo m?c ti?u ch?nh tr? c?a h?. M?c cho nh?ng l?i n?i b?y t? quy?t t?m n?y ch??ng tr?nh n? trong k? ho?ch 5 n?m, 10 n?m, 50 n?m? kh?ng m?t kinh t? gia n?o s?ng t?i Vi?t Nam th?c s? tin v?o nh?ng chi?u PR hay c?c kh?u hi?u n?y. Sau 80 n?m, ch? c?n nh?ng th? h? tr? v?a t?p t?nh ra ??i l? c?n ch?t hy v?ng.
Kinh t? Vi?t Nam ?? tr? th?nh m?t n?i ch?n m? m?i th?nh ph?n c? quy?n c? l?i tranh d?nh x?u x?, mang nh?ng mi?ng m?i ngon nh?t v? cho gia ??nh v? phe nh?m m?nh. M?t ch? ?? t? b?n hoang d?, v?i nhi?u c?ch ph? lu?t, ?? ki?m ti?n nhi?u nh?t v? nhanh nh?t. 5% d?n s? ?ang k?m k?p v? thuy?t ph?c ?a s? c?n l?i nh?n nh?ng m?u c?m v?n, canh th?a??? an ph?n (sinh ra ?? ??i ?l?m ch??).
V? l?i, ?i?u n?y c?ng kh?ng g? xa l?. C?ch ??y 150 n?m, M? ?? x?y d?ng n?n kinh t? v? ??i c?a m?nh tr?n nh?ng th? thu?t t??ng t?, d? k?n ??o h?n. G?n ??y, H?n Qu?c, ??i Loan, Indonesia, Phi Lu?t T?n???u c? nh?ng tr?i nghi?m ?au th??ng c?a t? b?n hoang d?. H? may m?n l? n?n kinh t? to?n c?u l?c ?? ch?a li?n th?ng r?ng r?i n?n h? tho?t kh?i v?ng b?n m? kh?ng c? nhi?u c?nh tranh. Hi?n nay, Vi?t nam s? v?t v? h?n nhi?u v? chu k? tr? tr? ch?c ch?n s? k?o d?i th?nh th?p k?, n?u kh?ng canh t?n theo m?i tr??ng m?i.
?? c?ng l? l? do ch?nh khi?n t?i kh?ng n?i chuy?n v? kinh t? Vi?t Nam n?a. Ch?ng ta kh?ng c? ch?nh s?ch hay k? ho?ch kinh t? nghi?m t?c ?? thi h?nh. Ch?ng ta c? m?t c? ch? h?nh ch?nh ?? b?n r? s?u t? 80 n?m qua, v? nh?ng nh?m ??c quy?n s? kh?ng cho ai ??ng t?i. m?c cho m?i k?u g?o v? t?i c?u tr?c hay ??i m?i, nh?ng ng??i bi?t chuy?n ??u quay l?ng c??i ??u. Ch?ng ta c? m?t k? n?ng ngo?i giao r?t gi?i, n?n ch?ng ta ca b?i con c? r?t ph? h?p v?i nh?ng g? ng??i M?, ng??i Nh?t, ng??i H?n?hay ng??i T?u , ng??i Nga mu?n nghe (c?ng kh?ng n?n t? h?o l?m v? vi?c n?y, h? ch? g?t ??u khi quy?n l?i c?a h? ???c t?n tr?ng). Ch?ng ta tuy?n hu?n d?y d? b?n d?n ?en, nh?ng ph?n l?n th?i gian v? ??u ?c ch?ng ta c?n loay hoay v?i ??n ??t h?ng c?a m? ??, c?a x?p l?n, c?a ??i t?c, c?a con ch?u?
Tuy nhi?n, v?i c?c b?n BCA mu?n ph?n t?ch s?u r?ng h?n v? n?n kinh t? n?y, t?i xin nh?c c?c b?n v? v?i ?i?u c?n b?n:
1.????? S? li?u th?ng k?
H?n 3 th?p k? nay, ph?n t?ch ??nh l??ng (quantitative analysis) c?a kinh t? v? m? c?ng ng?y c?ng chi?m ?u th? tuy?t ??i so v?i ??nh t?nh (qualitative). C?c s? li?u th?ng k? v? d? ki?n ch?nh x?c l? y?u t? ??u ti?n v? cu?i c?ng. ?i?u n?y c?ng kh?ng tr?nh ???c nh?ng ?xoa b?p? c? t?nh c?a ch?nh tr? gia ?? tr?c l?i cho ch?nh s?ch v? quy?n l?c. Tuy nhi?n, trong m?t th? ch? minh b?ch v?i s? soi m?i c?a ng?n g?c nh?n t? chuy?n gia ??n b?o gi?i, m?i l?m d?ng ??u b? gi?i h?n.
Trong nh?ng qu?c gia m? quy?n t? do ng?n lu?n b? ki?m so?t ch?t ch?, m?i s? d?ng s? li?u l? m?t tr? h?i k?ch c?m. Tr? khi v? mi?ng c?m manh ?o, khi c?c chuy?n gia kho?c cho d? ?o?n v? ph?n t?ch c?a m?nh c?i ?o khoa h?c d?a tr?n c?c s? li?u s?n xu?t t? b?nh th?nh t?ch, h? ?? t? l?a d?i b?n th?n v? bao nhi?u ng??i d?n kh?c?
2.????? Qu?n t?nh (inertia) l? m?t l?c ??y b?n b?
Ng??c v?i th?i ?? t? h?ng v? tr?ch nhi?m ? tr?n l? nh?ng ??nh gi? v? c?ng ti?u c?c c?a nhi?u chuy?n gia khi h? nh?n ra nh?ng hi?m nguy v? r?i ro l?n c?a b?t c? n?n kinh t? n?o. Danh t? ?v? tr?n?, ?s?p ???, ?suy tho?i ?tr?m n?m? ????c s? d?ng b?a b?i. M?t th? d? ?i?n h?nh l? x? Zimbabwe c?a ?ng Mugabe. M?c cho l?m ph?t c? tr?m ng?n ph?n tr?m m?i n?m, d?n t?nh ph?i b? ch?y kh?i x? h?ng lo?t, cu?c kh?ng ho?ng l?m th? gi?i h? h?c mi?ng c?ng ch?m d?t sau 6 n?m. ??n nay, d? kh?ng kh? g? h?n c?c n??c l?ng gi?ng, Zimbabwe v? ?ng Mugabe (??c c? t? 1980) v?n t?n t?i v? nhe r?ng c??i r?t t??i tr??c c?c ?ng k?nh ph?ng vi?n (hay ng? say s?a trong m?t cu?c h?p th??ng ??nh c?c qu?c gia Phi m?y ng?y tr??c).
Nh?ng th? d? v? c?c qu?c gia kh?c nh? B?c Tri?u Ti?n, Hy L?p, Argentina..tr?n ??y trong l?ch s? kinh t? th? gi?i.

 

3.????? M?i n?n kinh t? ??u c? nh?ng m?ng t?i s?ng kh?c nhau v? lu?n thay ??i
Kh?ng m?t n?n kinh t? n?o gi?ng nhau. Ngo?i k?ch c?, ??c th? c?nh tranh, c? h?i v? r?i ro, c?c n?n kinh t? qu?c gia l?i c?n lu?n bi?n d?ng theo t?nh th? hay theo l?nh t?. Phi Lu?t T?n ?ang tr? tr? v? c?c T?ng Th?ng t? Ramos ??n Arroyo ?? ?? qu?n t?nh v? c?c phe nh?m l?i ?ch l?i cu?n. ??n 2010, khi v? T?ng Th?ng tr? Aquino n?m quy?n, ?ng ?? quy?t t?m theo ?u?i m?t ch?nh s?ch c?i c?ch v? hi?n ??i, t?o nhi?u th?nh qu? ngo?n m?c trong m?y n?m v?a qua.
Quay l?i v?i Vi?t nam, trong khi c?c doanh nghi?p t? nh?n v?t v??ng v? nhi?u th? y?u c?nh tranh, l?ng trong m?t n?n kinh t? v? m? gi?o ?i?u v? n?ng n?, khu v?c FDI hi?n ?ang ph?t tri?n t?t v?i nh?ng ??c l?i ban ph?t v? c?ng b?o b?. C?c nh? ??u t? FDI r?t nh?y b?n v?i c? h?i v? th?m v?o ??, th? tr??ng t??ng lai c?a 90 tri?u d?n s? tr? trung lu?n t?o h?p d?n. S?n l??ng xu?t kh?u c?a c?c doanh nghi?p FDI s? l? ??u t?u ch?nh cho nh?ng ph?t tri?n s?p ??n.
4.????? Ba g?nh n?ng ng?n c?n
Tuy nhi?n con r?ng kinh t? Vi?t Nam s? kh?ng c?t c?nh ???c, ngay c? khi gia nh?p TPP (d? tr? v?o cu?i 2014); v? tr?ng l?c n?ng n? c?a 3 y?u t?: doanh nghi?p nh? n??c, n? x?u ng?n h?ng v? ng?n s?ch ch?nh ph?. Ng?y n?o m? to?n d?n c?n ph?i khi?ng ?? c?c h?nh l? n?y, th? ng?y ?? kinh t? Vi?t Nam ch? n?n b?n v? m? h?nh ?s?ng s?t? (survival).
Khi c?c nh? l?nh ??o ch?nh tr? v? kinh t? v?n ki?n ??nh v? ??nh h??ng l? l?ng v? ng??c ??i c?a Vi?t Nam, th? h? qu? l? ngay c? 120 n?m sau, ch?ng ta c?ng kh?ng b?t k?p Singapore. C?c th? h? tr? sau n?y s? ti?p t?c ?i ??o v?ng gi?a sa m?c hay bi?n c?.
Nh?ng tr?n h?t, t?i v?n mu?n chia s? m?t nguy?n l? m? t?i hay l?p ?i l?p l?i: kinh t? c? nh?n v?n quan tr?ng h?n v? m?. M?t doanh nghi?p ??y ?? k? n?ng v? c? m?t k? ho?ch chi ti?t b?i b?n v? m? h?nh kinh doanh, c?ng m?t quy?t t?m v? ki?n nh?n cao ??, v?n s? t?m cho m?nh m?t ch? ??ng x?ng ??ng d??i ?nh m?t tr?i.
Alan Phan